U bent hier

John Pearson met een theezakje waarop het logo van VUB Ethics Week 2019

Tijdens de eerste week van december vindt aan de VUB de Ethics Week plaats. Het is al de derde editie van het initiatief, dat is ontstaan uit de wens onderzoekers handgrepen aan te reiken om met de ethische consequenties van hun onderzoek om te gaan. “Deze keer richten we ons ons tot de hele VUB-gemeenschap,” zegt trekker John Pearson. Die intentie weerspiegelt zich in een grote variatie van sessie-topics, gaande van de problematiek rond publicatiedruk tot ethische vraagstukken rond gene editing en artificial intelligence. 

 

“Je kunt het inderdaad zien als voor elk wat wils,” zegt Pearson. “In tegenstelling tot verleden jaar, toen we de sessies entten op de verschillende ethische commissies aan de VUB, zijn we naar de verschillende faculteiten gestapt om de onderwerpen te bepalen. We hebben ook ons licht opgestoken bij studentenverenigingen zoals de Studiekring Vrij Onderzoek. Zoals het zich nu aankondigt, werpt die aanpak vruchten af: er zijn nu al meer inschrijvingen dan verleden jaar.”

Eén van de sessies van Ethics Week 2019

Eén van de sessies van Ethics Week 2019

Eén van de sessies van Ethics Week 2019

Eén van de sessies van Ethics Week 2019

Eén van de sessies van Ethics Week 2019

Eén van de sessies van Ethics Week 2019

Eén van de sessies van Ethics Week 2019

Eén van de sessies van Ethics Week 2019

De Ethics Week wordt elk jaar in de kijker gezet met een grote communicatiecampagne, maar het is niet het enige initiatief aan de VUB dat zich bezighoudt met de ethiek rond wetenschap en onderzoek. Sinds een aantal jaren telt de VUB ook een Legal & Ethics Office. John Pearson is er adviseur Ethiek en Onderzoeksintegriteit. “We geven advies over onderzoek waaraan ethische of legale voorwaarden zijn verbonden om het te laten doorgaan. Daarvoor werken we samen met andere commissies, zoals bijvoorbeeld de dual use commissie. Die moet bij de export van technologische of wetenschappelijke toepassingen oordelen of er geen gevaar is dat die in handen vallen van buitenlandse militaire groepen of zelfs terroristen.”

 

Een ander initiatief waar John Pearson verantwoordelijk voor is, is het uitwerken van Ethics Casebooks: interactieve documenten met concrete dilemma’s waar onderzoekers mee te maken kunnen krijgen en hoe ze erop kunnen reageren. “Voor het bedenken van de dilemma’s heb ik deels geput uit mijn eigen ervaring en deels inspiratie gezocht op het internet. Bij de keuze heb ik er wel op gelet dat elke faculteit er een aantal in terugvindt die aansluiten bij hun vakgebied. In toekomstige versies wil ik meer bouwen op dilemma’s die onze onderzoekers zelf hebben ervaren.” De Ethics Casebooks worden momenteel verspreid onder de docenten.

 

Terug naar de Ethics Week. Die bestaat niet enkel uit sessies – acht in totaal - , er hangt ook een restaurantactie aan vast. Elke dag van de week serveert het studentenresto een andere ‘ethisch geladen’ maaltijd. De maaltijden zijn gekozen op basis van onderzoek dat de ethische problematiek heeft onderzocht die al dan niet rond de ingrediënten en de manier waarop ze zijn verzameld en op ons bord terechtgekomen hangt. Maandag is er bijvoorbeeld kabeljouw met pesto en bulgursalade. Het ‘bijhorende onderzoek’ is er een naar de schadelijke stoffen die in zee worden opgenomen door de vissen: nemen wij die stoffen dan ook in ons op? De behandeling van dit dilemma en de dilemma’s die bij de overige ‘ethische’ maaltijden van de week horen, zullen de restaurantgangers kunnen lezen op grote affiches die in het restaurant hangen.