U bent hier

Klaas Chielens is een verwoed verzamelaar van St V medailles en andere memorabilia uit de studentenfolklore.

Medailles van St V verzamelen? Klaas Chielens vond het idee eerst maar niets. Maar zie: vandaag heeft hij een collectie medailles die niet weinigen hem benijden. “Echte verzamelaars hebben wel nog een grotere collectie. Maar ik blijf op zoek naar nieuwe stukken.”

 

“Ik ga dat niet doen.”

“Toch wel, Klaas.”

“Nee, ik denk het echt niet.”

“Geen probleem, ik krijg toch gelijk. Je ziet wel.”

 

 

Het is ergens in 2006 en Klaas Chielens, verwoed verzamelaar van studentenzangboeken, krijgt van een vriend en collega-verzamelaar te horen dat hij de microbe van het verzamelen van studentenmedailles vroeg of laat te pakken zal krijgen. Hij kent Klaas, geen twijfel aan. Chielens zelf denkt er het zijne van. Als ex-student van de VUB heeft hij wel medailles van de jaren waarin hij studeerde, dat wel. Maar meer? Nee, hoeft echt niet, zeker omdat medailles verzamelen duur is, weet hij. Toch krijgt zijn vriend overschot van gelijk. 

 

Verzamelwoede
Het gebeurt zelfs niet veel later, wanneer Klaas op de bekende Vossenmarkt in Brussel een mand vol met St V medailles vindt. Vijf euro per stuk, heeft de verkoper erbij gekrabbeld. “Er zijn al mensen langs geweest die enkele medailles kochten”, zegt hij. Chielens ziet dat er waardevolle exemplaren bij zijn en belt zijn vriend. “Jan, hoe kan ik zien of een medaille van 1947 echt is?” Hij krijgt bevestiging dat de medailles authentiek zijn en vraagt de verkoper het mandje apart te zetten. “Ik ga naar de bank en kom direct terug.” Hij weet het dan nog niet, maar daar, op weg naar de dichtstbijzijnde betaalautomaat, is zijn verzamelwoede van St V medailles begonnen.

“Ik mankeer nog een veertigtal medailles", zegt Klaas.

300 medailles

Vandaag heeft Klaas Chielens (40) een collectie St V medailles. Zo’n driehonderd stuks, groter dan die in het archief van de VUB, die op zich al omvangrijk is. “Ik mankeer nog een veertigtal medailles. Vooral die van 1938 en 1939 zijn heel zeldzaam. Tegenwoordig waren er elk jaar honderden medailles gemaakt en verkocht, in die tijd waren het er veel minder.” 

Het pronkstuk uit zijn collectie is een klak uit de jaren 40. Een studentenpet van de ULB, van iemand die geneeskunde studeerde. “Op de klak zitten medailles van 1946 en 1947, die heel zeldzaam zijn. Er staat ook een vermelding op van de ULG, de Université de Liège, samen met een medaille uit Luik. Ik heb het gekocht van een verkoper in Tennessee, Verenigde Staten, die ze zelf op een veiling had gekocht. Daardoor weet ik niet wie de student geneeskunde was. Vermoedelijk gaat het over iemand die zijn studies aan de ULB onderbroken heeft tijdens de Tweede Wereldoorlog en dan – al dan niet tijdelijk – naar Luik is gegaan om verder te studeren. Ik heb geprobeerde de identiteit van de student te achterhalen, maar dat is niet gelukt. Maar ik geef het nog niet op, ik blijf zoeken. Ook de medaille van 1976 is speciaal. Het is mijn geboortejaar, en ook de eerste medaille waar de term VUB op staat na het ontstaan van de VUB.”

Het pronkstuk uit Klaas zijn collectie: een ULB-klak uit de jaren '40.

"De prijs van de St V medaille kan oplopen tot boven de tweehonderd euro"

Chielens was eerst wat terughoudend om medailles te gaan verzamelen, omdat hij wist dat het niet goedkoop is. De prijs van de St V medaille van 1946 loopt bijvoorbeeld op tot boven de tweehonderd euro. “Tot enkele jaren geleden was dat zelfs boven driehonderd euro. De oudste medailles zijn vaak de duurste. Doordat ze zo oud zijn is de kans kleiner dat ze alsnog opduiken. We weten niet hoeveel er toen van gemaakt werden, maar naarmate er meer medailles uit 1946 opduiken, zal de prijs ervan ook naar beneden gaan. Ik denk dat ik gemiddeld 40 euro betaald heb voor de medailles die ik gekocht heb. De prijs hangt af van de kwaliteit, de band die ik heb met een medaille en de zeldzaamheid. 

 

 

Het is geen wereld van groot geld, dat mag duidelijk zijn, en we bieden ook niet nodeloos tegen elkaar op als iemand een vondst doet. Soms ruilt een medaille ook van eigenaar in ruil voor een paar pinten. Als ik medailles dubbel heb, geef ik ze aan het archief van de VUB. Ik hou in een boekje bij hoeveel ik betaald heb voor elke medaille. Als ik ze ooit terug verkoop, dan weet ik wat ik er moet voor vragen.”

 

Geld in het laatje

Vandaag worden er veel medailles gemaakt. Elk jaar wordt er een officiële medaille gemaakt, uitgegeven door het Brussels StudentenGenootschap (VUB) en de Association des Cercles d’Etudiants (ULB). Maar sinds 1953 zijn er ook andere organisaties die met medailles uitpakken. “Kringen of organisaties doen dat om een speciaal jaar in hun bestaan te vieren of om geld in het laatje te brengen. Of gewoon omdat iemand er zin in heeft. Vroeger was het duur om ze te laten maken, nu is de prijs erg naar beneden gegaan, omdat je massaproductie kan maken. Een andere evolutie is dat er vroeger veel minder tekst stond op een medaille. Een tekening en een verwijzing naar St V, meer stond er niet op. Nu staat er veel meer op. Af en toe zijn er ook verschillende meningen tussen de studentenkringen van de VUB en de ULB en dan komen er aparte medailles. De afgelopen jaren waren de officiële medailles telkens in een oplage van een zevenhonderdtal stuks.”

“Het leuke aan het verzamelen van de medailles is dat je een stuk geschiedenis vastkrijgt", laat Klaas weten.

Mooi, maar waarom is Chielens zo gebeten om medailles van St V te verzamelen? Pure verzamelwoede, of toch nog iets meer? “Het leuke aan het verzamelen van de medailles is dat je een stuk geschiedenis vastkrijgt. Bij de medaille hoort vaak een verhaal, een thema. Een nieuw stuk in mijn verzameling is leuker als je het verhaal erbij te horen krijgt. Als je weet van wie de medaille was, bijvoorbeeld. Ik kreeg van verschillende mensen medailles uit hun studententijd omdat ze er zelf weinig waarde aan hechten maar weten dat ze me er een plezier mee doen en dat het in een collectie terecht komt waar voor gezorgd wordt. Dat zijn speciale stukken; stukken met een herinnering. 

"Een klak vertelt het verhaal van de drager en zijn of haar studiejaren"

Een klak vertelt het verhaal van de drager, zijn of haar studiejaren, en soms ook wat hen boeide buiten het studentenleven – zoals een scoutsinsigne bijvoorbeeld. Een studentencodex heeft vaak getuigenissen geschreven op verschillende pagina’s waardoor je een stuk kan lezen wat iemand heeft meegemaakt of uitgespookt. Dat maakt het verzamelen boeiend. Ik wil er niet te veel geld aan uitgeven, maar als ik er nog twee te kort heb en ik vind er één van de twee, dan ga ik me toch niet inhouden, denk ik.”

 

 

Bio Klaas Chielens

  • Geboren 21 april 1976
  • Beginjaar VUB: 1994
  • Studies: Germaanse filologie
  • Actief geweest in verschillende studentenverenigingen en ordes op en rond de VUB/ULB.
  • Organisator 20e Vrijzinnig Zangfeest van Vlaanderen
  • ICT manager bij het Institute for European Studies (VUB)
  • Gehuwd, 2 kindjes.