U bent hier

Heerlijk en verfrissend. Zo smaakte de smoothie die ik begin deze maand mocht proeven bij de voorstelling van een smoothie-automaat op onze campus. Het ding kon rekenen op behoorlijk wat persbelangstelling en haalde zelfs het VTM-nieuws. Het gaat dan ook niet om een banale drankautomaat, maar om een volstrekt unieke en hoogst disruptieve keukenrobot die er helemaal alleen in slaagt om een overheerlijke gezonde smoothie te produceren in zes verschillende smaken. Zeker, de smoothie-automaat is minder spectaculair dan de zelfrijdende auto, maar hij hoort wel in hetzelfde rijtje thuis van robots die ons dagelijks leven steeds meer en uiteindelijk ook ingrijpend zullen veranderen.  Maar wat het meest bijzonder is: de smoothie-automaat is bedacht en ontworpen door twee jonge ingenieurs van onze universiteit, die volgend jaar met hun innovatieve start-up de Europese markt willen veroveren.  

 

Lees ook: “Allereerste smoothie-automaat in studentenrestaurant VUB”

 

Nu voor onze studenten de eindmeet van de examenperiode in zicht is – en voor de laatstejaars de eindmeet van hun studie – wil ik graag het belang van ondernemerschap bij studenten en pas afgestudeerden in de verf zetten. Want horen we niet voortdurend dat we internationaal bedroevend laag scoren op entrepreneurship?

 

Kentering

Ik denk dat we nergens beter voor een kentering kunnen zorgen dan aan onze universiteiten en hogescholen. Want net daar zijn jonge mensen in de ban van de jongste ontwikkelingen, toepassingen en mogelijkheden die zich in hun studiedomein aandienen. Als ze die kennis en passie kunnen combineren met creatieve ideeën en met de gedrevenheid om die ideeën - bijvoorbeeld via een eigen start-up - op de wereld los te laten, dan kunnen we daar als samenleving alleen maar wel bij varen. Want de start-ups van vandaag kunnen uitgroeien tot de giganten van morgen. Ze kunnen zorgen voor de jobs van morgen. En ze zullen mee bepalen hoe de wereld van morgen er zal uitzien.

 

Durf falen

Maar wat als het niet lukt? Vooral deze ene vraag werkt voor velen onder ons uitermate verlammend. Als rector druk ik onze pas afgestudeerden altijd op het hart dat ze niet bang moeten zijn om te mislukken. Want falen zorgt dikwijls voor het inzicht dat je nodig hebt om verder te geraken. Dat heet failing forward. Bij ondernemerszin denk ik ook aan de woorden van wijlen Steve Jobs: You can’t connect the dots looking forward; you can only connect them looking backwards.” Vooruit kijkend kunnen we de punten niet verbinden. We zien het volledige plaatje pas als we terugblikken. 

 

We moeten ons dus durven gooien en erop vertrouwen we de dots kunnen verbinden. Dots tussen disciplines, tussen studenten, tussen de universiteiten en het bedrijfsleven.  Als student was Steve Jobs overigens een drop-out, al bleef hij wel de meest bijzondere cursussen volgen.  Net als Jobs destijds, hebben jonge ondernemers een flinke dosis lef en intuïtie nodig, en veel vertrouwen.

 

Meer en beter

In het hoger onderwijs moeten we jonge mensen zo goed mogelijk proberen voor te bereiden, zodat ze de sprong durven wagen. En dan heb ik het niet alleen over studenten uit de diverse economische richtingen, maar ook over studenten uit niet-economische richtingen. Zo organiseren we aan mijn universiteit al meer dan twintig jaar zogeheten Starter Seminars waar studenten, doctorandi en jonge onderzoekers een stoomcursus ondernemerschap krijgen. Heel praktijkgericht, met veel docenten uit de bedrijfswereld. Het is maar een van de vele initiatieven die universiteiten en hogescholen de voorbije jaren genomen hebben. Maar de volgende jaren zullen we nog veel meer moeten doen.  Te veel van de huidige dominante innoverende bedrijven zijn niet Europees, of het nu over de Amerikaanse GAFA’s (Google, Apple, Facebook en Amazon) of de Chinese BATX’en (Alibaba, Baidu, Tencent en Xiaomi) gaat.

 

Maar ook de link met het bedrijfsleven zelf kan beter. Eerder deze maand vond in Brussel de lancering plaats van de Belgische afdeling van het Global Apprenticeship Network. Dat is alvast een stap in de goede richting. In een tijd waar in tal van domeinen – van robotica over AI tot medische genetica – een ware revolutie aan de gang is, moeten we resoluut de kaart van entrepreneurship trekken. En dat geldt zeker voor een hoogontwikkelde regio als Vlaanderen.  

De column verscheen op woensdag 27 juni 2018 in De Tijd