U bent hier

Naar jaarlijkse traditie staan de eerstkomende weken de dopen in de VUB-tent op het programma. Voor buitenstaanders een bizar en oudmodisch tafereel, voor de incrowd de start van een fijne studentikoze academische carrière. Rond het inwijdingsritueel hangt heel wat mystiek, en de laatste jaren ook polemiek. Transparantie en vrije keuze zijn cruciaal, ook al wordt daarmee de spanning een beetje gedempt. 

 

 

De studentendoop is niet verplicht om deel uit te maken van het kringleven, laat dat duidelijk zijn. De verenigingen trachten zoveel mogelijk studenten te bereiken en ze organiseren hiertoe doorheen het jaar allerhande activiteiten waar de niet-gedoopte ook welkom is.

 

De folkloristisch ingestelde verenigingen, de facultaire in het bijzonder, trekken de laatste jaren minder leden. Misschien heeft dit te maken met het naakt dopen, misschien met de luide, militaristisch ogende campustochten. Misschien haalt de hedendaagse generatie studenten de neus op voor een leven met pet, lint of besmeurde labojas. Het kan echter ook gewoon liggen aan de concurrentie van de vele andere studentenorganisaties. Het verenigingsleven op de VUB is heel uiteenlopend, en de echt folkloristische studentenkringen zijn slechts één optie binnen een breed spectrum. Feit is dat we in een keuzemaatschappij leven, met heel wat vrijetijdsmogelijkheden. Ook in andere studentensteden worstelt het verenigingsleven met ledenwerving. De maatschappelijke context verandert, het onderwijs ook. Heel wat studenten stromen op latere leeftijd in, het universiteitspubliek wordt meer internationaal en divers. De studentikoze gemeenschap bekijkt momenteel zelf hoe ze de folkloristische tradities kan verzoenen met de hedendaagse, maatschappelijke context. Al kan het evengoed zijn dat de oude tradities gewoon blijven, voor wie er ook vandaag nog vrij voor kiest. 

 

Of studentikoziteit je nu aanspreekt of niet, het verenigingsleven op een universiteit blijft belangrijk. “Zonder mijn studentenkring had ik mijn studies nooit afgemaakt”, getuigt ancien Nina. “Ik vond er kameraden die ik in de les niet vond. Zij hebben mij gemotiveerd om door te zetten.” 

 

Of de doop hierin dan nodig of wenselijk is, blijft een open vraag. Het is in elk geval wel een jarenlange traditie. De folkloristische rituelen van de studentendoop op de VUB vinden hun oorsprong in de militante vrijzinnige beginjaren van de ULB. Rond het beproevingsritueel hangt een mysterieus aura, maar ook veel stereotiepe beeldvorming die niet altijd terecht is. “Ik heb mij in elk geval rot geamuseerd op mijn doop. Onze groep hing echt aaneen. We hebben zelfs zélf om bisnummers gevraagd. Volgens mij zijn daar de banden gesmeed die daarna de vriendschap zo hecht maakte. Ook met onze dopers.” 

 

Het blijspel van de wedergeboorte

 

VUB doopt in de ‘tent’ door het spelen van een aantal scènes in een speciaal gebouwd decor op een podium. De eerste scène wordt gespeeld door het bestuur en de schachten (de niet gedoopten, veelal eerstejaars) nemen dan 6 tot 9 scènes voor hun rekening. Het publiek geniet, jouwt uit, roept en fluit… en de ‘clash’ (bloem, methyleenblauw, bietenpulp…) vliegt door de lucht. Zo’n doop begint om 21 u en eindigt meestal rond halftwaalf. Daarna zakken de oude en nieuwe kringleden af naar de BSG-zaal om nog een feestje te bouwen. Een andere kring ruimt ondertussen de resten van de clash op zodat de tent klaar is voor het volgende décor.

 

Waarom naakt? Een tekst geschreven door de Folklore Academie, een vereniging die de tradities bewaken en bevorderen wil, legt uit hoe ook hierachter een traditie met een duidelijke symboliek schuilt: “Voor de schachten gedoopt worden trekken ze hun kleren uit, dan worden ze gedoopt met clash, na de doop trekken ze hun nieuwe kleren aan: hun klak en labojas. Het zorgt ervoor dat de schachten allemaal gelijk zijn en er geen onderscheid meer is tussen rijk en arm. Men kan hier de gelijkenis zien met de christelijke tradities, al is hier het doopwater vervangen door clash. Dopen van de VUB drijven inderdaad de spot met de christelijke doop, alles draait immers om het vrij onderzoek. De zwijnerij, of wat er op het eerste zicht zo uitziet voor vele mensen, komt neer op het herzien van de burgerlijke en christelijke waarden over kuisheid. Naaktheid is het omgekeerde van preutsheid en preutsheid is een haast godsdienstige norm die opgelegd wordt door de meeste religies en hogere instanties. Zie het als een hergeboorte, we komen immers allemaal naakt ter wereld.”

 

Enkel personen die zelf zo’n facultaire doop aan de VUB of de ULB meegemaakt hebben, hebben het recht om overige facultaire dopen te aanschouwen. Camera’s en gsm’s zijn tijdens een facultaire doop strikt verboden.

 

De regionale kringen dopen niet naakt. Zij houden meestal een campus- of stadstocht met ludieke opdrachten. Er zijn ook heel wat studentenorganisaties die niet dopen.

 

Safety first

 

De facultaire dopen worden georganiseerd door het Facultair Convent. Dat is een tijdelijke vereniging die bestaat uit oud-‘toga’-leden van de facultaire verenigingen. De toga’s zijn de praeses, ondervoorzitter en doopmeester. Meestal heeft enkel de praeses een lint en hij is ook de enige die in latere jaren de toga nog dragen mag. Het Facultair Convent staat ook in voor de organisatie van de initiatiecantus die dit jaar plaats vond op 11 oktober.

 

Zij bepalen onderling de data voor de dopen, indien nodig door een loting, en ze verzetten heel wat logistiek werk: in de voorafgaande weken worden de décors in mekaar geknutseld in de ondergrondse garages, 2 containers staan klaar en worden beurtelings gevuld met de clash, een derde wordt gevuld met de resten van de décors. Er wordt bijzonder veel aandacht besteed aan de veiligheid. Voedselallergieën worden geregistreerd en clash wordt gecontroleerd en getest. Schachten en kringleden moeten nuchter zijn, het kringbestuur wordt zelfs onderworpen aan een alcoholtest. Geen enkele splinter of nagel mag uitsteken, het hele decor en podium worden met sterke tape beveiligd en een uitgebreide EHBO-koffer staat klaar mocht er toch een ongelukje gebeuren. 

 

Na de dopen rest er nog een week om de tent en omgeving weer helemaal proper te krijgen, al is dat methyleenblauw wel zeer hardnekkig. In die week heeft elke kring nog een besloten ‘klakkendoop’. Hierbij moeten de schachten en schachtinnen aantonen dat ze de studentikoze beginselen goed hebben begrepen. Pas daarna krijgen ze definitief hun eigen klak overhandigd die ze met veel trots kunnen dragen op Saint V, en de volgende jaren van hun studentenleven kunnen optooien met sterren, boulons en zelfs letters van andere kringen waarbij ze zich met plezier nogmaals laten dopen. 

 

Voor wie al facultair gedoopt is: de toegangslintjes kosten dit jaar €7, een abonnement voor alle 11 dopen kost €38. De data zijn de volgende: 

  • Zo 29/10: $olvay kring
  • Ma 30/10: Keps
  • Di 31/10: VRG
  • Wo 1/11: PPK
  • Do 2/11: LWK
  • Vrij 3/11: GK
  • Zon 5/11: MC
  • Ma 6/11: PERS
  • Wo 8/11: FK
  • Do 9/11: WK
  • Vrij 10/11: PK