U bent hier

De Franse farmareus Sanofi neemt de VUB-spin-off Ablynx over voor maar liefst 3,9 miljard euro. Daarmee overtroeft het zijn rivaal Novo Nordisk. Het biotechnologiebedrijf Ablynx doet baanbrekend onderzoek naar nanobodies, antilichamen tegen ziekteverwekkende virussen en bacteriën. Deze antilichamen zijn afkomstig van lama’s, en hoe het zover gekomen is, is een verhaal apart. Dat verhaal verscheen in de weekendbijlage van De Standaard. Hieronder leest u een korte samenvatting.

 

Aan de wieg van het grote avontuur van Ablynx staan drie VUB-wetenschappers: Raymond Hamers, zijn vrouw Cécile Casterman en Serge Muyldermans. Zij ontdekten per toeval een nieuw antilichaam of antistof in het bloed van een dromedaris, dat veel kleiner en eenvoudiger is dan de tot dan bekende antilichamen. Dat gebeurde in 1989. Tijdens een practicum immunochemie, gegeven door professor Hamers, moet een groep biologiestudenten antilichamen opsporen in het bloed. Maar ze weigeren: het bloedstaal is menselijk, en de studenten zijn bang voor hiv.

 

Onverwacht resultaat
Hamers herinnert zich nog ergens dromedarisbloed in voorraad te hebben. Daarmee gaan de studenten aan de slag. Bij het bekijken van de resultaten, kan Hamers zijn ogen niet geloven: de antilichamen zijn veel kleiner dan de klassieke.

 

Op zoek naar kamelenbloed
Serge Muyldermans is in die tijd de assistent van Hamers. Hij herinnert zich dat Hamers per sé de oorzaak van de resultaten wilde kennen. Via een labomedewerker van Marokkaanse afkomst, die daarvoor een jaar lang heen en weer pendelt tussen Brussel en Marokko, verkrijgen ze nieuw dromedarisbloed. Een moeilijk, tijdrovend procedé, dat ze uiteindelijk oplossen door zelf lama’s aan te kopen en naar België te brengen. Die blijken immers net als dromedarissen, kamelen en alpaca’s vergelijkbare antilichamen te bezitten.  

 

Hun onderzoek naar de antilichamen van lama’s wordt in het begin niet au sérieux genomen. Maar Hamers en Muyldermans volharden en in 1992 vraagt Hamers patentbescherming aan voor het nieuwe antilichaam. De kiem is gezaaid van wat later Ablynx zal worden.

 

Van MatchX tot Ablynx
Vanaf dan verlopen de dingen vlotter. Vanaf 1996, wanneer het pas opgerichte Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB) zich over het onderzoek ontfermt en de financiering een stuk makkelijker wordt, zijn de pioniersjaren voorbij. Enkele VUB-collega’s komen mee aan boord en het bedrijf in wording krijgt een naam: MatchX. In 2001 richt VIB dan een bedrijf op, samen met een aantal investeerders: Ablynx is geboren.

 

De rest is bekend: Ablynx wordt in geen tijd een belangrijke speler op zijn terrein – maar de uitvinders verdijwnen in die jaren een na een uit beeld. Raymond Hamers ging met pensioen, en ook Muyldermans verdween uit het zicht.

 

De twee krijgen wel nog steeds een een uitvindersvergoeding telkens als VIB Ablynx-aandelen te gelde maakt. En Muyldermans kocht aandelen bij de beursgang van Ablynx. Die zijn nu wel een pak meer waard. Niet meer dan terecht, voor iemand die aan de wieg van een succesverhaal ligt.